{"id":580,"date":"2023-03-23T15:33:33","date_gmt":"2023-03-23T12:33:33","guid":{"rendered":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/?p=580"},"modified":"2023-03-23T15:33:33","modified_gmt":"2023-03-23T12:33:33","slug":"depremde-olusan-zararlardan-devletin-sorumlulugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/2023\/03\/23\/depremde-olusan-zararlardan-devletin-sorumlulugu\/","title":{"rendered":"Depremde Olu\u015fan Zararlardan Devletin Sorumlulu\u011fu"},"content":{"rendered":"<p>Sevgili Okuyucular\u0131m,<\/p>\n<p>Bir \u00f6nceki yaz\u0131mda depremlerde m\u00fcteahhidin cezai sorumluluuna de\u011finmi\u015ftim.\u00a0 Bu yaz\u0131mda ise idarenin yani devletin sorumlulu\u011funa de\u011finece\u011fim.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/depremde-devlet-sorumlulu\u011fu.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-581\" src=\"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/depremde-devlet-sorumlulu\u011fu.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/depremde-devlet-sorumlulu\u011fu.jpg 1280w, https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/depremde-devlet-sorumlulu\u011fu-300x188.jpg 300w, https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/depremde-devlet-sorumlulu\u011fu-768x480.jpg 768w, https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/depremde-devlet-sorumlulu\u011fu-1024x640.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Depremde olu\u015fan zararlardan devletin sorumlulu\u011funun do\u011fup do\u011fmayaca\u011f\u0131, somut durumun \u00f6zelliklerine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Devletin sorumlulu\u011fu, depreme ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemesi ve depreme ili\u015fkin gerekli \u00f6nlemleri almamas\u0131 hallerinde ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Yani devlet, depreme ili\u015fkin vazifelerini yerine getirmeyip gerekli \u00f6nlemleri almaz ise ve bu nedenle deprem sonras\u0131nda zarar ortaya \u00e7\u0131karsa bu zararlardan sorumlu tutulacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Devlet, depremden etkilenecek binalar\u0131n tespitini yaparak bo\u015falt\u0131lmas\u0131n\u0131, binalar\u0131n in\u015fas\u0131nda depreme dayan\u0131kl\u0131 in\u015fa edilmesini, hasarl\u0131 ve dayan\u0131ks\u0131z binalar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca mevcut fay hatlar\u0131 \u00fczerine bina in\u015fa edilmesine engel olmal\u0131d\u0131r. Vatanda\u015flar\u0131 bilgilendirmek i\u00e7in e\u011fitimler d\u00fczenlemelidir.\u00a0\u00a0Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin yerine getirilmemesi halinde devletin hizmet kusuru g\u00fcndeme gelir. Bu durumda, depremde olu\u015fan zararlardan devletin sorumlulu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar ve devlet, hizmet kusurunun sebep oldu\u011fu zararlar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Devletin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi kamu hizmetinin k\u00f6t\u00fc i\u015flemesi, hizmetin zaman\u0131nda yap\u0131lmamas\u0131 veya kamu hizmetinin hi\u00e7 yap\u0131lmamas\u0131 durumlar\u0131nda olu\u015fan duruma devletin hizmet kusuru denir. Devlet, hizmet kusuru nedeniyle sebep oldu\u011fu zararlar\u0131 gidermekle, tazmin etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Devlet taraf\u0131ndan yap\u0131lan hizmet kusuru nedeniyle ki\u015filer, maddi veya manevi olarak zarara u\u011frayabilirler. Bu durumda idarenin hizmet kusurundan do\u011fan sorumlulu\u011fu s\u00f6z konusu olur. Bu sorumlulu\u011fa ba\u015fvurman\u0131n neticesinde, zarara u\u011frayan ki\u015filer tam yarg\u0131 davas\u0131 a\u00e7arak, hizmet kusuru nedeniyle olu\u015fan zararlar\u0131n tazmin edilmesini talep edebilirler. Deprem durumunda idarenin hizmet kusurlar\u0131na \u00f6rnek olarak, deprem ku\u015fa\u011f\u0131nda yer alan b\u00f6lgede y\u00fcr\u00fct\u00fclen faaliyetlerde idarenin depreme kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmamas\u0131, bu b\u00f6lgelerde yap\u0131lan binalar\u0131n denetim ve kontrollerinin eksik yap\u0131lmas\u0131 verilebilir. Ancak depremlerde, tek sorumlunun idare oldu\u011funu s\u00f6ylemek do\u011fru olmaz. Binay\u0131 yapan in\u015faat firmas\u0131, binan\u0131n m\u00fcteahhidi gibi binan\u0131n yap\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131nda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeyen di\u011fer ilgililerin de deprem nedeniyle olu\u015fan zararlardan sorumlu tutulmas\u0131 olas\u0131d\u0131r.,<\/p>\n<p>Deprem sebebiyle olu\u015fan zararlardan devletin sorumlulu\u011funun do\u011fabilmesi i\u00e7in gerekli \u015fart, devletin depreme ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Devletin, deprem meydana gelmesi halinde muhtemel zararlar\u0131 en aza indirmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri vard\u0131r. Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler yaln\u0131zca deprem \u00f6ncesi ile ilgili de\u011fildir. \u0130darenin deprem sonras\u0131nda da \u00e7e\u015fitli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri mevcuttur. \u0130darenin depreme ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden baz\u0131lar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n<ul>\n<li aria-level=\"1\">Yerle\u015fme yerlerindeki yap\u0131lar\u0131n yap\u0131 ruhsat\u0131n\u0131n al\u0131narak, 3194 Say\u0131l\u0131 \u0130mar Kanununa uygun yap\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131,<\/li>\n<li aria-level=\"1\">\u0130darece Kanun ve Y\u00f6netmeliklere ayk\u0131r\u0131 bir yap\u0131la\u015fman\u0131n tespit edilmesi halinde bu in\u015faat\u0131n gecikmeksizin durdurulmas\u0131,<\/li>\n<li aria-level=\"1\">Deprem b\u00f6lgelerinde yap\u0131lacak binalar\u0131n 7269 say\u0131l\u0131 Umumi Hayata M\u00fcessir Afetler Dolay\u0131s\u0131yla Al\u0131nacak Tedbirlerle Yap\u0131lacak Yard\u0131mlara Dair Kanunun dikkate al\u0131nmas\u0131,<\/li>\n<li aria-level=\"1\">Deprem B\u00f6lgelerinde Yap\u0131lacak Binalar Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik uyar\u0131nca, bu b\u00f6lgelerde yap\u0131lacak binalar\u0131n depreme dayan\u0131kl\u0131 olarak tasarlanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131<\/li>\n<li aria-level=\"1\">Belediye, m\u00fclki idare amirleri ve \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n mevzuat d\u00fczenlemelerine ayk\u0131r\u0131 bina yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin denetleme yapmas\u0131,<\/li>\n<li aria-level=\"1\">Depremin meydana gelmesinin ard\u0131ndan gecikmeksizin kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flan\u0131lmas\u0131, yaralanm\u0131\u015f olanlar\u0131n tadavi edilmesi, yang\u0131n meydana geldiyse buna ili\u015fin s\u00f6nd\u00fcrme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flan\u0131lmas\u0131,<\/li>\n<li aria-level=\"1\">Depremin vuku bulmas\u0131ndan sonra Afetlere \u0130li\u015fkin Acil Yard\u0131m Te\u015fkilat\u0131 ve Planlama Esaslar\u0131na Dair Y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmlerine uygun davran\u0131lmas\u0131,<\/li>\n<\/ul>\n<p>Devletin depreme ili\u015fkin olan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yukar\u0131da say\u0131lanlar ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Kanun ve Y\u00f6netmeliklerde yer alan ba\u015fka bir\u00e7ok y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck d\u00fczenlemesi mevcuttur. Devlete kar\u015f\u0131 tazminat yani tam yarg\u0131 davalar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Devlet, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemesi nedeniyle zarar olu\u015fmas\u0131na sebep oldu\u011fu takdirde, olu\u015fan bu zararlardan sorumlu olacakt\u0131r. Ancak baz\u0131 hallerde bu sorumlulu\u011fun azalmas\u0131 veya ortadan kalkmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Sorumlulu\u011fu azaltan ve ortadan kald\u0131ran durumlar \u015fu \u015fekilde g\u00f6sterilebilir:<\/p>\n<ul>\n<li aria-level=\"1\">Zarar\u0131n olu\u015fmas\u0131na sebep olan olay\u0131n m\u00fccbir sebep olmas\u0131<\/li>\n<li aria-level=\"1\">Beklenmeyen bir durum nedeniyle zarar meydana gelmesi<\/li>\n<li aria-level=\"1\">Zarar\u0131n meydana gelmesinde, zarar g\u00f6ren veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n etkili olmamas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>Zarar\u0131n olu\u015fmas\u0131na sebep olan olayda; idarenin eylemi d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fen bir nedenden olmas\u0131, \u00f6nceden tahmin edilmesinin imkans\u0131z olmas\u0131, ger\u00e7ekle\u015fmesine engel olman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 durumlar\u0131 mevcut ise m\u00fccbir sebep s\u00f6z konusudur. Bu durumlar\u0131n hepsinin ayn\u0131 anda mevcut olmas\u0131 halinde devletin sorumlulu\u011fu ortadan kalkar.<\/p>\n<p>Depremin ger\u00e7ekle\u015fme ihtimalinin y\u00fcksek oldu\u011fu b\u00f6lgelerde, devletin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeyerek buna ili\u015fkin tedbir almamas\u0131 depremin m\u00fccbir sebep ve beklenemeyen durum olma halini ortadan kald\u0131r\u0131r. Bu durumda idarenin sorumlulu\u011fu azalmaz veya sona ermez.<\/p>\n<p>Deprem sonucunda zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f ki\u015finin veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin davran\u0131\u015flar\u0131, zarar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na veya zarar\u0131n etkilerinin artmas\u0131na sebep olmu\u015fsa idarenin sorumlulu\u011funun durumun ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re tamamen ortadan kalkmas\u0131 veya azalmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir.\u00a0 \u00d6rne\u011fin, bina sahibinin yap\u0131 tadilat izni almadan yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerin, depremde hasar g\u00f6rmesi sonucu binada ya\u015fayan ki\u015filerin e\u015fyalar\u0131n\u0131n zarara u\u011framas\u0131 halinde, ortaya \u00e7\u0131kan zararlardan idare de\u011fil, bina sahibi sorumlu olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Devletin sorumlulu\u011fu de\u011ferlendirilirken depremin \u015fiddeti de de\u011ferlendirmeye al\u0131nacakt\u0131r. \u00c7ok \u015fiddetli bir depremde devlet, t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine uysayd\u0131 dahi ayn\u0131 sonu\u00e7 do\u011facakt\u0131 denilebiliyorsa devletin sorumlulu\u011fu do\u011fmaz. Ancak bunun tespiti \u00e7ok zordur. Deprem \u00e7ok \u015fiddetli olsa ve zarar b\u00fcy\u00fck olsa, devlet y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine uygun davransayd\u0131 zarar daha az olabilirdi denilebiliyorsa yine sorumluluk g\u00fcndeme gelir.<\/p>\n<p>Deprem nedeniyle zarara u\u011fran\u0131lmas\u0131 halinde, zarar g\u00f6ren ki\u015fi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lmas\u0131 gereken dava,\u00a0 yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi tam yarg\u0131 davas\u0131d\u0131r. 2557 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu madde 13\u2019te belirtildi\u011fi \u00fczere, tam yarg\u0131 davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lma sebebi idari eylemler oldu\u011fundan dava a\u00e7madan \u00f6nce eylemi ger\u00e7ekle\u015ftiren devlete ba\u015fvurmak zorunludur. Devletin\u00a0depreme ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemesi olumsuz eylem olarak kabul edilir. Bu nedenle deprem nedeniyle zarara u\u011fran\u0131lmas\u0131 halinde \u00f6ncelikle, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemi\u015f olan idari merciye ba\u015fvurarak, zarar\u0131n giderilmesi talep edilir.<\/p>\n<p>Deprem sebebiyle zarara u\u011fran\u0131lmas\u0131 halinde, zarar g\u00f6ren ki\u015fi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lmas\u0131 gereken dava, tam yarg\u0131 davas\u0131d\u0131r. 2557 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu madde 13\u2019te belirtildi\u011fi \u00fczere, tam yarg\u0131 davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lma sebebi idari eylemler oldu\u011fundan dava a\u00e7madan \u00f6nce eylemi ger\u00e7ekle\u015ftiren idareye ba\u015fvurmak zorunludur. Devletin\u00a0depreme ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemesi olumsuz eylem olarak kabul edilir. Bu nedenle deprem nedeniyle zarara u\u011fran\u0131lmas\u0131 halinde \u00f6ncelikle, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemi\u015f olan idari merciye ba\u015fvurarak, zarar\u0131n giderilmesi talep edilir. Yetkili mahkemeye ili\u015fkin d\u00fczenlemeye g\u00f6re de,\u00a0y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeyerek zarar\u0131n olu\u015fmas\u0131na sebebiyet veren idari merciin bulundu\u011fu yer mahkemesi yetkili olur.<\/p>\n<p>Deprem nedeniyle u\u011fran\u0131lan zarar\u0131n giderilmesi amac\u0131yla a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davas\u0131 kabul edilebilir veya reddedilebilir.Davan\u0131n kabul edilmesi halinde, ki\u015finin devletin eylemi nedeniyle zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131 kesinle\u015fmi\u015f olur. Kabul karar\u0131yla birlikte, zarar\u0131n\u0131n ne \u015fekilde giderilece\u011fi de ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde belirtilir. Davan\u0131n reddedilmesi halinde, ki\u015fi zarara u\u011fram\u0131\u015f olsa bile bu zarar\u0131n idarenin eylemi nedeniyle olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 kesinle\u015fmi\u015f olur. Mahkeme taraf\u0131ndan verilen red karar\u0131 kesindir, ayn\u0131 zarar sebep g\u00f6sterilerek tekrar dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130dare mahkemesi taraf\u0131ndan verilen red veya kabul karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf ve temyiz kanun yoluna ba\u015fvurmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130stinaf incelemeleri B\u00f6lge \u0130dare Mahkemeleri, temyiz incelemeleri de Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/depremde-devlet-sorumlulu\u011fu.jpg\">Sorular\u0131n\u0131z\u0131 bekliyorum.<\/a><\/p>\n<p>Sayg\u0131lar\u0131mla<\/p>\n<p>Av Gizem Tan<\/p>\n<p>www.dgtanhukuk.com<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sevgili Okuyucular\u0131m, Bir \u00f6nceki yaz\u0131mda depremlerde m\u00fcteahhidin cezai sorumluluuna de\u011finmi\u015ftim.\u00a0 Bu yaz\u0131mda ise idarenin yani devletin sorumlulu\u011funa de\u011finece\u011fim. Depremde olu\u015fan zararlardan devletin sorumlulu\u011funun do\u011fup do\u011fmayaca\u011f\u0131, somut durumun \u00f6zelliklerine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Devletin sorumlulu\u011fu, depreme ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemesi ve depreme ili\u015fkin gerekli \u00f6nlemleri almamas\u0131 hallerinde ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Yani devlet, depreme ili\u015fkin vazifelerini yerine getirmeyip gerekli [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-580","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makaleler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=580"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":582,"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/580\/revisions\/582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dgtanhukuk.com\/blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}